PODSUMOWANIE
1. Postulat odzwierciedlania w procesie negocjacji nie oznacza ?lustrzanego odbicia” drugiej strony lecz sprawienie, by zaczęła nas postrzegać jako kogoś podobnego do siebie. Wychodzi się bowiem z założenia, że ludziom podobnym do siebie łatwiej jest osiągnąć porozumienie.
2. Opracowując strategię przestrzegamy postulatu ?nie wchodzenia w nie swoją skórę”. Opowiadano nam o ćwiczeniu w Szkole Teatralnej polegającym na recytowaniu przed lustrem tekstu o miłości. Wymagano, by osoba mówiła tekst z agresywną intonacją głosu oraz gestykulacją wskazującą na uczucia nienawiści. Niewiele osób, bez specjalnego treningu, potrafi w dłuższym czasie skoordynować trzy różne czynności - co innego mówić, co innego robić i co innego myśleć.
3. Strategia współpracy w negocjacjach rzadko występuje w swojej modelowej formie, albowiem strony nie ujawniają wszystkich powodów i celów swojego działania. Zazwyczaj mają od-
v mienne stanowiska - mówią NIE - i wtedy właśnie rozpoczynają się negocjacje. Danie satysfakcji drugiej stronie, to między innymi, dbałość o porozumienie dające możliwości realizacji interesów obu stron. Ustalanie reguł, identyfikacja interesów, formułowanie problemu, poszukiwanie rozwiązań to droga strategii współpracy.
4. Strategia przełamywania zaczyna się tam, gdzie kończy strategia współpracy. Jej etapy to: ?policzenie do dziesięciu”, akceptacja, ?przekształcenie”, ?budowanie mostów”, ?użycie siły”, podjęcie decyzji. Tej ostatniej sprzyja dokonanie kalkulacji zysków i strat w oparciu o posiadane zaplecze. Tym co najbardziej ogranicza negocjatorów w stosowaniu strategii przełamywania jest ?adopcja” celów i stanowisk. 5. Maksymalny sukces w negocjacjach, to realizacja wszystkich interesów na satysfakcjonującym nas poziomie stanowisk. Negocjacje są jednym ze sposobów dojścia do porozumienia, ale porozumienie nie jest celem samym w sobie. W sytuacji braku uzgodnień, minimum sukcesu gwarantuje realizacja zasady -?nie pal za sobą mostów”. Nigdy nie wiadomo, czy po pewnym czasie - na skutek zmiany uwarunkowań - nie przyjdzie stronom powtórnie spotkać się przy stole negocjacyjnym. Łatwiej do niego wrócić w momencie zrealizowania tej zasady.
